(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 053

॥ శ్రీః ॥
3.53. అధ్యాయః 053
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
నలదమయంతీసంవాద ॥ 1 ॥ నలేనేంద్రాదీన్ప్రతి దమయంతీవచననివేదనం ॥ 2 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

బృహదశ్వ ఉవాచ। 3-53-0x(1921)(17895)
సా నమస్కృత్య దేవేభ్యః ప్రహస్య నలమబ్రవీత్।
ప్రణయస్వ యథాశ్రద్ధం రాజన్కిం కరవాణి తే ॥ 3-53-1(17896)
అహం చైవ హి యచ్చాన్యన్మమాస్తి వసు కించనా।
తత్సర్వం తవ విస్రబ్ధం కురు ప్రణయమీశ్వర ॥ 3-53-2(17897)
హంసానాం వచనం యత్తు తన్మాం దహతి పార్థివ।
త్వత్కృతే హి మయా వీర రాజానః సన్నిపాతితాః ॥ 3-53-3(17898)
యది త్వం భజమానాం మాం ప్రత్యాఖ్యాస్యసి మానద।
విషమగ్నిం జలం రజ్జుమాస్థాస్యే తవ కారణాత్ ॥ 3-53-4(17899)
ఏవముక్తస్తు వైదర్భ్యా నలస్తాం ప్రత్యువాచ హ।
తిష్ఠత్సు లోకపాలేషు కథం మానుషమిచ్ఛసి ॥ 3-53-5(17900)
యేషామహం లోకకృతామీశ్వరాణాం మహాత్మనాం।
న పాదరజసా తుల్యో మనస్తే తేషు వర్తతాం ॥ 3-53-6(17901)
విప్రియం హ్యాచరన్మర్త్యో దేవానాం మృత్యుచ్ఛతి।
త్రాహి మామనవద్యాంగి వరయస్వ సురోత్తమాన్ ॥ 3-53-7(17902)
విరజాంసి చ వాసాంసి దివ్యాశ్చిత్రాః స్రజస్తథా।
భూషణాని తు దివ్యాని దేవాన్ప్రాప్య తు భుంక్ష్వ వై ॥ 3-53-8(17903)
య ఇమాం పృథివీం కృత్స్నాం సంక్షిప్య గ్రసతే పునః।
హుతాశమీశం దేవానాం కా తం న వరయేత్పతిం ॥ 3-53-9(17904)
యస్ దండభయాత్సర్వే భూతగ్రామాః సమాగతాః।
ధర్మమేవానురుధ్యంతి కా తం న వరయేత్పతిం ॥ 3-53-10(17905)
ధర్మాత్మానం మహాత్మానం దైత్యదానవమర్దనం।
మహేంద్రం సర్వదేవానాం కా తం న వరయేత్పతిం ॥ 3-53-11(17906)
క్రియతామవిశంకేన మనసా యది మన్యసే।
వరుణం లోకపాలానాం సుహృద్వాక్యమిదం శృణు ॥ 3-53-12(17907)
నైషధేనైవముక్తా సా దమయంతీ బచోఽబ్రవీత్।
సమాప్లుతాభ్యాం నేత్రాభ్యాం శోకజేనాథ వారిణా ॥ 3-53-13(17908)
దేవేభ్యోఽహం నమస్కృత్ యసర్వేభ్యః పృథివీపతే।
వృణే త్వామేవ భర్తారం సత్యమేతద్బ్రవీమి తే ॥ 3-53-14(17909)
తామువాచ తతో రాజా వేషమానాం కృతాంజలిం।
దౌత్యేనాగత్య కల్యాణి నోత్సహే స్వార్థమీప్సితం ॥ 3-53-15(17910)
కథం హ్యహం ప్రతిశ్రుత్య దేవతానాం విశేషతః।
పరార్థే యత్నమారభ్య కథం స్వార్థమిహోత్సహే ॥ 3-53-16(17911)
ఏష ధర్మో యది స్వార్థో మమాపి భవితా తతః।
ఏవం స్వార్థం కరిష్యామి తథా భద్రే విధీయతాం ॥ 3-53-17(17912)
తతో బాష్పాకులాంవాచం దమయంతీ శుచిస్మితా।
ప్రత్యాహరంతీ శనకైర్నలం రాజానమబ్రవీత్ ॥ 3-53-18(17913)
అస్త్యుపాయో మయా దృష్టో నిరపాయో నరేశ్వర।
యేన దోషో న భవితా తవ రాజన్కథంచన ॥ 3-53-19(17914)
త్వం చైవ హి నరశ్రేష్ఠ దేవాశ్చేంద్రపురోగమాః।
ఆయాంతు సహితాః సర్వే మమ యత్ర స్వయంవరః ॥ 3-53-20(17915)
తతోఽహం లోకపాలానాం సన్నిధౌ త్వాం నరేశ్వర।
వరయిష్యే నరవ్యాఘ్ర నైవం దోషో భవిష్యతి ॥ 3-53-21(17916)
ఏవముక్తస్తు వైదర్భ్యా నలో రాజా విశంపతే।
ఆజగామ పునస్తత్ర యత్ర దేవాః సమాగతాః ॥ 3-53-22(17917)
తమపశ్యంస్తథాఽఽయాంతం లోకపాలా మహేశ్వరాః।
దృష్ట్వా చైనం తతోఽపృచ్ఛన్వృత్తాంతం సర్వమేవ తం ॥ 3-53-23(17918)
కచ్చిద్దృష్టా త్వయా రాజందమయంతీ శుచిస్మితా।
కిమబ్రవీచ్చ నః సర్వాన్వద భూమిపతేఽనఘ ॥ 3-53-24(17919)
నల ఉవాచ। 3-53-25x(1922)
భవద్భిరహమాదిష్టో దమయంత్యా నివేశనం।
ప్రవిష్టః సుమహాకక్ష్యం దండిభిః స్థవిరైర్వృతం ॥ 3-53-25(17920)
ప్రవిశంతం చ మాం తత్ర న కశ్చిద్దృష్టవాన్నరః।
ఋతే తాం పార్తివసుతాం భవతామేవ తేజసా ॥ 3-53-26(17921)
సఖ్యశ్చాస్యా మయా దృష్టాస్తాభిశ్చాప్యుపలక్షితః।
విస్మితాశ్చాభవన్సర్వా దృష్ట్వా మాం విబుధేశ్వరాః ॥ 3-53-27(17922)
వర్ణ్యమానేషు చ మయా భవత్సు రుచిరాననాం।
మామేవ గతసంకల్పా వృణీతే సా సురోత్తమాః ॥ 3-53-28(17923)
అబ్రవీచ్చైవ మాం బాలా ఆయాంతు సహితాః సురాః।
త్వయా సహ నరవ్యాఘ్ర మమ యత్రస్వయంవరః ॥ 3-53-29(17924)
తేషామహం సంనిధౌ త్వాం వరయిష్యామి నైషధ।
ఏవం తవ మహాబాహో దోషో న భవితేతి హ ॥ 3-53-30(17925)
ఏతావదేవ విబుధా యథావృత్తముపాహృతం।
మయా శేషే ప్రమాణం తు భవంతస్త్రిదశేశ్వరాః ॥ 3-53-31(17926)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి నలోపాఖ్యానపర్వణి త్రిపంచాశోఽధ్యాయః ॥ 53 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-53-1 యథాశ్రద్ధం దేవేభ్యో నమస్కృత్ ప్రణయస్వేతి సంబంధః। ప్రణయస్వ పరిణయస్వ। మామితి శేషః ॥
3-53-2 విస్రబ్ధం సవిశ్వాసం యథాస్యాత్తథా ప్రణయం పరిణయనం వివాహం ॥
3-53-3 సన్నిపాతితాః మేలితాః ॥
3-53-4 మృత్యుకారణాదితి క. ధ. పాఠః ॥
3-53-25 మహాకక్ష్యం మహాంతం రాజద్వారప్రదేశం ॥
3-53-31 అతఃపరం ప్రమాణం తు భవంతోఽమరసత్తమా ఇతి. క. పాఠః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.